Genel Sağlık-İş Sendikası, gece vardiyalarının sağlık emekçileri üzerindeki etkilerini ortaya koymak amacıyla kapsamlı bir araştırma gerçekleştirdi. “Gece Vardiyası Sağlık Riskleri Alan Araştırması” adı verilen bu çalışma, sağlık çalışanlarının yıllardır taşıdığı görünmeyen yükleri çarpıcı rakamlarla gün yüzüne çıkardı. 552 Genel Sağlık-İş üyesi ile yapılan araştırma, gece vardiyasının yalnızca bir çalışma düzeni değil, aynı zamanda sağlık çalışanlarını fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan zorlayan ciddi bir sorun haline geldiğini gösteriyor.
Araştırmaya katılan her 10 çalışandan yaklaşık 9’u ayda en az 5 gece vardiyası yaparken; her 4 katılımcıdan 3’ü 24 saatlik nöbet sistemiyle çalıştığını belirtiyor. Bu durum, katılımcıların yüzde 94,9’unun “uyku borçlu” hissetmesine yol açıyor. Gece vardiyasının yalnızca yorgunluk yaratmadığını, aynı zamanda bedensel sağlık sorunlarına yol açtığını da ortaya koyan araştırmaya göre, üyelerin yüzde 93,4’ü sindirim sistemi problemleri yaşamaktadır.
Sağlık çalışanları, yorgunluk ve hastalıkların yanı sıra şiddet korkusuyla da mücadele etmek durumunda kalıyor. Araştırmaya katılanların yüzde 85,3’ü gece vardiyasında fiziksel şiddet tehdidi altında kendini güvende hissetmiyor. Ayrıca, katılımcıların yüzde 92,2’si vardiya saatleri nedeniyle aile ve sosyal etkinlikleri kaçırdıklarını ifade ediyor.
Genel Sağlık-İş Genel Başkanı Dr. Derya Uğur, araştırma sonuçları hakkında gazetemize yaptığı açıklamada, “Sağlık emekçileri uzun yıllardır yoğun bir tempoda çalışıyor. Araştırmamız, gece vardiyasının artık geçici bir yorgunluk değil, sürekli bir tükenmişlik yarattığını gösteriyor. Uyku düzeni bozulan, dinlenemeyen ve sosyal yaşamdan kopan sağlık çalışanları ağır bir yük altında görev yapıyor” dedi. Uğur, yorgunluğun hasta sağlığını da tehdit ettiğini belirterek, “Araştırmaya katılan her üç sağlık çalışanından biri, yorgunluk nedeniyle tıbbi hata yapma riskiyle karşı karşıya kalıyor. Bu durum yalnızca çalışanları değil, toplum sağlığını da tehlikeye atıyor” diye ekledi.
Dr. Uğur, gece çalışmasının normal mesai gibi değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, “Gece vardiyaları sağlık emekçileri için uyku bozukluğu, kardiyovasküler hastalıklar, kanser, diyabet, psikolojik sorunlar ve sosyal yaşam kaybı gibi riskler barındırmaktadır. Bu nedenle gece vardiyası ücretleri artırılmalı, yıpranma payı genişletilmeli ve dinlenme alanları iyileştirilmelidir. Gece çalışma planlamaları, çalışanların iş barışını bozmadan, işbirliği içinde hazırlanmalıdır. Genel Sağlık-İş olarak talebimiz, akşam 20.00 ile sabah 08.00 arasında gece çalışma ücretlerinin, saatlik mesai ücretinin iki katı olarak ödenmesidir” ifadelerini kullandı.
